Kelantan terletak di sudut utara-timur semenanjung.  Kelantan adalah rumah kepada beberapa penemuan arkeologi yang paling purba di Malaysia, termasuk beberapa penempatan orang asli prasejarah. Kerana pengasingan relatif Kelantan dan gaya hidup luar bandar, budaya Kelantan berbeza dari budaya Melayu di seluruh Semenanjung. 

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [maisinggah]

Antaranya adalah masakan, kesenian dan bahasa Melayu Kelantan yang unik. Bagaimana pula dengan tempat-tempat di Kelantan? Kelantan mempunyai tempat bersejarah yang amat menarik harus anda tahu!

 

1.Masjid Kampung Laut

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [kelantan.attractionsin]

Masjid Kampung Laut ini terletak di Pusat Pengajian Islam Universiti Malaya (UM) Nilam Puri dan diiktiraf oleh Jabatan Arkib Negara sebagai masjid tertua di Asia Tenggara. Masjid Kampung Laut ini juga dibina sekitar kurun ke-18 tanpa menggunakan paku dan struktur binaannya. 

Tempat bersejarah di Kelantan ini mempunyai persamaan dengan Masjid Demak di Jawa Timur; Masjid Kono di Champa serta Masjid Nad Tanjung dan Masjid Wadi Hussien di Thailand. Mengikut sejarah, akibat banjir besar di negeri ini pada Januari 1967, sebahagian tapak masjid di Kampung Laut dikatakan telah jatuh ke dalam sungai.

Ekoran itu, masjid asal menjadi senget dan goyah.  Pembinaan semula dijalankan pada November 1968 dan siap sepenuhnya pada November 1969. Ketinggian seni bina Masjid Kampung Laut ialah reka bentuk yang unik, tidak menggunakan sebarang paku tetapi mengguna­kan potongan kayu dan buluh sebagai pasak.

 

2. Istana Bukit Tanah

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [sejarahkelantan]

Tempat bersejarah di Kelantan ini dibina sebelum zaman pemerintahan Jepun lagi iaitu sekitar tahun 1910 iaitu pada zaman pemerintahan Sultan Ismail Ibni Almarhum Sultan Muhammad ke-4.  Keluasan tapak istana ini hampir mencecah 3 ekar dan kawasannya dikelilingi oleh pokok-pokok besar yang mana ada di antara pokok-pokok tersebut telah mencecah usia lebih dari 30 tahun.

Dahulunya, Istana Bukit Tanah terkenal dengan kewujudan sebatang pokok iaitu Pokok Kelumpang. Pokok ini dikatakan tersangat tinggi sehingga boleh dilihat dari pesisiran pantai Laut Cina Selatan. Walau bagaimanapun, pokok ini telah tumbang dimakan usia.

Istana Bukit Tanah ini pula dijadikan istana persinggahan sejak dari zaman pemerintahan Sultan Ismail Ibni Almarhum Sultan Muhammad ke-4 sehinggalah ke pemerintahan sekarang.

 

3. Istana Balai Besar

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [wonderfulmalaysia]

Istana Balai Besar yang merupakan tempat bersejarah di Kelantan ini boleh menjadi tempat tertua di Malaysia. Dewan Besar yang unik masih digunakan untuk upacara diraja seperti upacara puncak dan penobatan. Istana ini juga berfungsi sebagai institusi untuk memelihara warisan dan tradisi Melayu.

Istana Balai Besar ini dibina di atas tanah seluas 1.6 hektar dimana ia dibina untuk menggantikan yang lama yang terletak di Pulau Saba di pantai timur Sungai Kelantan. Pulau Saba adalah pusat pemerintahan Kesultanan di Kelantan sebelum tahun 1842 tetapi disebabkan oleh hakisan yang disebabkan oleh banjir yang merupakan urusan hampir setiap tahun, pusat pemerintahan itu telah beralih ke Kota Bharu.

 

4. Guillemard Bridge

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [travelog]

Jambatan Guillemard merupakan antara jambatan tertua, terletak di Kusial, Kelantan. Tempat bersejarah di Kelantan ini merupakan satu daripada dua jambatan keretapi tertua di Malaysia selepas Jambatan Victoria di Perka.

Jambatan Guillemard dibina antara tahun 1920 hingga Julai 1924 oleh The Metro Carriage Wagon & Finance Co. Ltd dan berpusat di Wednesbury, England. Jambatan tua ini merentasi Sungai Kelantan.

Ia juga dirasmikan oleh Almarhum Sultan Muhammad IV, Sultan Kelantan pada tahun 1925 dan dinamakan sempena Gabenor British, Sir Laurence Gullemard. Mengikut sejarah, setelah beroperasi selama 16 tahun, jambatan ini dimusnahkan oleh tentera British pada 1941 dan dibina semula pada 7 September 1948.

 

5. Istana Jahar

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [tourism.kelantan]

Tempat bersejarah di Kelantan ini merupakan sebuah muzium tradisional dan kebudayaan diraja Kelantan yang dibina pada tahun 1887 dan ditubuhkan pada tahun 1992. Di sini dipamerkan Adat Istiadat DiRaja seperti pertunangan, perkahwinan, melenggang perut, adat pijak tanah dan lain-lain yang berkaitan.

Bangunan ini sendiri telah melambangkan senireka bangunan dan hiasan istana kesultanan Kelantan yang terkenal itu. Tujuan sebenar pembinaan Istana Jahar oleh Sultan Muhammad II ini adalah untuk dikurniakan kepada cucundanya yang bernama Long Kundur Bendahara.  

 

6. Wakaf Tuan Farrer

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [creative-duri]

Wakaf ini dinamakan Wakaf Tuan Farrer sempena dengan nama Ketua jajahan yang bernama Tuan Farrer. Wakaf ini dibina sekitar tahun 1915 sehingga 1930 dan telah mengalami pelbagai ubahsuai. Ramai yang tidak tahu akan kewujudan tempat bersejarah di Kelantan ini.

Bagi penduduk Kampung Kelubi Jalan Machang dan Jalan Kota Bharu, walaupun tidak ramai generasi masa kini mengetahui sejarah di sebalik pembinaan wakaf tersebut, namun kewujudannya merupakan pengekalan kepada nostalgia silam dan bukan untuk mengagungkan penjajah.

 

7. Bank Pitis

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [redscarz]

Tempat bersejarah di Kelantan ini adalah sebuah bangunan batu tertua yang terletak di luar pintu masuk ke Istana Balai Besar, Kota Bharu, Kelantan. Bangunan ini telah dibina pada zaman pemerintahan Sultan Muhammaad III (Long Kundur bin Sultan Ahmad pada tahun 1889- 1890).

Tujuan utama bangunan Pitis ini adalah untuk menyimpan pitis-pitis (pitis dalam dialek Kelantan bermaksud wang) perbelanjaan negeri Kelantan pada masa itu.  Berdasarkan sejarah, Kelantan menggunakan Pitih sebagai matawang sehingga tahun 1920.

Tahukah anda, “Pohon Pitis” Kelantan dibuat daripada logam timah yang mengandungi 13 syiling menggunakan teknologi acuan yang diperkenalkan oleh pedagang dari China.

 

8. Rumah Api

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [come2kelantan]

Bandar Tumpat dahulunya sebuah bandar pelabuhan yang masyhur di sekitar tahun 1900. Pihak berkuasa pelabuhan (Syahbandar) telah mendirikan rumah api di kawasan-kawasan yang strategik bagi kemudahan para pedagang atau pelayar keluar masuk ke pelabuhan khususnya pada waktu malam.

Rumah api Tumpat merupakan sebuah tempat bersejarah  di Kelantan iaitu di jajahan Tumpat.  Ia terletak di dalam kawasan stor Keretapi Tanah Melayu di Tumpat. Ketinggian Rumah api ini setinggi 70 kaki.

 

9. Bank Kerapu

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [tripadvisor]

Nama Bank Kerapu yang cukup unik ini mempunyai ceritanya yang tersendiri. Nama Kerapu itu diambil sempena struktur dinding bangunan bank tersebut yang disimen dalam keadaan berkerutu atau pun disebut kerapu dalam dialek Kelantan.  Bangunan Bank Kerapu ini siap dibina pada tahun 1912.

Uniknya Bank Kerapu adalah antara bank terawal yang dibina dengan menggunakan batu-bata kecil di negeri Kelantan. Pemilikan pertama pengoperasian Bank Kerapu ialah The Mercatile Bank of India Ltd dan pengurus pertamanya adalah orang Inggeris yang bernama Sir Muir.

 

10. Tokong Mek

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [syafiqhisham07]

Tokong Buddha dikenali sebagai Tokong Mek Temple ini terletak di Kampung Cina, Jalan Pantai Cahaya Bulan. Tokong Mek Temple adalah antara tokong yang tertua di Asia dan telah dibina pada tahun 1787.  Ia menjadi kebanggaan penganut Buddha di Kampung Cina, Kelantan malah di Asia.

Tokong ini telah mencecah usia 220 tahun. Tokong merupakan tempat menjalankan aktiviti keagamaan yang utama bagi penganut Buddha. Menyingkap sejarah, Tokong Mek dibina di penempatan asal orang Cina yang pertama di negeri Kelantan iaitu di Kampung Pulai.

 

11. Muzium Diraja Istana Batu

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [come2kelantan]

Istana ini terletak di Jalan Hilir Kota dimana ia berhampiran dengan Istana Balai Besar Kampung Kraftangan manakala bahagian belakang pula adalah Masjid Muhammadi Masjid Negeri.

Dengan melawat Istana Batu atau Muzium DiRaja ini, para pengunjung berpeluang untuk melihat dan merasai sendiri bagaimana keadaan di dalam istana yang pernah didiami oleh Sultan Kelantan dan Kerabat DiRaja pada suatu ketika dahulu.

Tempat bersejarah di Kelantan ini dibina pada tahun 1939 iaitu pada zaman pemerintahan Sultan Ismail Ibni almarhum Sultan Muhammad Ke-IV.   Waktu Muzium DiRaja ini beroperasi adalah pada pukul 8.30 pagi hingga 4.45 petang, setiap hari kecuali hari Jumaat. Bayaran tiket yang dikenakan adalah seperti berikut.

  • Kanak-kanak         : RM 0.50
  • Dewasa                 : RM 1.00
  • Pelancong Asing  : RM 2.00

 

12. Gelanggang Seni

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [come2kelantan]

Tempat bersejarah di Kelantan ini dikenali sebagai pusat kebudayaan yang dipenuhi oleh persembahan warisan kebudayaan negeri Kelantan. Persembahan tersebut diwarnai oleh pelbagai persembahan tradisional seperti wayang kulit, seni silat tari, permainan gasing, demo buat wau dan persembahan muzik.  Waktu gelanggang ini beroperasi adalah seperti berikut.

Waktu operasi adalah dari:

  • 8.00 pagi – 4.45 petang Rabu – Ahad
  • 8.00 pagi – 4.30 petang Khamis
  • 1.00 petang – 2.00 petang rehat tengah hari

 

13. Pantai Kuala Pak Mat

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [malaysiahistoricalplaces]

Pantai ini menjadi tempat bermulanya Perang Dunia ke-2 di Tanah Melayu pada Disember 1941.  Serangan ke Pearl Harbor, yang sering diiktiraf sebagai permulaan perang berlaku 90 minit selepas pencerobohan di Kota Bharu.

Tentera Jepun datang dengan kapal yang terdiri daripada tiga buah pengangkutan besar yang dikawal oleh lima kapal penjelajah Sendai Light dan skuadron perusak. Tentera Punjabi yang memihak pada British tewas ke tangan Jepun menyebabkan berlakunya pertumpahan darah di sini.

Akibat habisan pantai, kita sudah tidak dapat melihat kubu-kubu kebal dan monumen penting lagi. Oleh itu, pihak berkuasa pentadbiran Muzium Kelantan telah membina sebuah monumen untuk mengingati tempat pendaratan Jepun di Kuala Pak Amat kerana benteng itu tidak lagi di sana kerana hakisan yang serius di sepanjang pantai itu.

 

14. Makam Tok Janggut

tempat menarik di miri

Imej via [wakgelas]

Tok Janggut @ Haji Mat Hassan bin Munas dilahirkan pada tahun 1853.  Beliau merupakan seorang pahlawan melayu yang menentang campur tangan British di Negeri Kelantan pada tahun 1909.  Pertempuran pada 25 Mei 1915, Tok Janggut terbunuh dan jenazah beliau dibawa dan dikebumikan berhampiran Sungai Kelantan yang kini dikenali sebagai Kampung Tok Janggut, Pasir Pekan.

Selain itu, Ramai rakyat Kelantan berulang alik ke Makkah untuk menuntut ilmu, menunaikan ibadat Haji dan tidak kurang juga ada yang memiliki kepentingan di sana. Tok Janggut berada dalam kelompok ini, seorang terpelajar yang pernah menuntut ilmu dari Pattani hingga ke Makkah.

Orang ramai dibenarkan melawat makam Tok Janggut yang terletak di Jalan Pasir Pekan Tumpat. Ia dibuka setiap hari dan tiada sebarang bayaran dikenakan. Ia merupakan salah satu tempat bersejarah di Kelantan yang harus diabadikan oleh semua generasi.

 

15. Jambatan Bijih Jubakar Pantai

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [flickr]

Jambatan ini terletak di Kampung Jubakar di daerah Tumpat,Kelantan. Ianya telah dibina pada zaman penjajahan British untuk memudahkan kerja-kerja mengangkut bijih timah ke kapal. Bijih besi telah diusahakan oleh sebuah syarikat Jepun iaitu “Oriental Mining Co.”, di kawasan Bukit Besi, Temangan, Kelantan. 

Di tempat bersejarah di Kelantan ini, bijih besi diangkut dengan menggunakan keretapi ke Pelabuhan Tumpat.  Selepas Peperangan Dunia Kedua, pengeluaran bijih besi masih diteruskan dilakukan oleh syarikat yang sama tetapi kini ianya di bawah pengawasan pemerintah British.

Pengeluarannya berterusan sehingga tahun 1965 dimana operasinya dihentikan kerana bekalan bijih yang ada semakin berkurangan.  Sejak itu, Jambatan Bijih ini telah tidak berfungsi lagi dan dibiarkan tidak terurus. Kini yang tinggal hanyalah kesan runtuhan yang menjadi bukti sejarah.

 

tempat bersejarah di kelantan

Imej via [ohmedia]

Menarikkan tempat bersejarah di Kelantan ini? Jemput baca juga tempat menarik di Miri, tempat menarik di Butterworth dan tempat menarik di Pasir Gudang.

Rujukan

  1. Wikipedia
  2. Maisinggah
  3. Utusan

Penulis: Zushazrina Zulkifli

Merupakan penulis sepenuh masa yang aktif berkongsi tips, ilmu dan penulisan di Malaysia

Tinggalkan Komen!


Langgan Info Kami

Berkaitan


.